Ντίνα Δασκαλοπούλου

Πριν από λίγες μέρες, ένας δρόμος στο Διδυμότειχο πήρε το όνομά της, αφού έγινε σύνθημα, γκράφιτι, τραγούδι και μυριόστομη κραυγή. Η οδός Ελένης Τοπαλούδη θα είναι εκεί για να θυμίζει πάντα τι σημαίνει έμφυλη βία και γιατί ο αγώνας εναντίον της μας αφορά όλους -γυναίκες και άντρες- και απαιτεί, επίσης, τη συστράτευση όλων. «Φτάνει πια», «Οργή στους δρόμους», «Δικαιοσύνη για τις γυναίκες», «Αυτές τις μάγισσες δεν θα τις κάψετε» φωνάζουν οι γυναίκες της Σερβίας, που εδώ και ενάμιση μήνα, σχεδόν κάθε εβδομάδα, διαδηλώνουν. «Είμαστε ισχυρές, είμαστε περήφανες και φεμινίστριες και θυμωμένες», φώναξαν, την Κυριακή, δεκάδες χιλιάδες Παριζιάνοι που βγήκαν στον δρόμο κι εξίσου ισχυρή, περήφανη, φεμινιστική και θυμωμένη αναμένεται να ακουστεί και η φωνή της Αθήνας κι όλων των πόλεων σήμερα.

Η τελευταία χώρα στην Ευρώπη ως προς την προστασία από την έμφυλη βία είναι η Ελλάδα, σύμφωνα με την Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία και τον Κλάδο Ψυχιατροδικαστικής, που εμφατικά κάνει λόγο για κατακερματισμένες υπηρεσίες και χαμηλό βαθμό εμπιστοσύνης των θυμάτων στο σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης και στο σύστημα παροχής υπηρεσιών. Επιλέξαμε αυτήν ανάμεσα στις πολλές ανακοινώσεις που κυκλοφορούν για τη σημερινή ημέρα για να μιλήσουμε ακόμα πιο δυνατά για κάθε μέρα του χρόνου που η βία με έμφυλο πρόσημο και η απώτατη έκφρασή της, η γυναικοκτονία, σαρώνει τις ζωές των γυναικών και των θηλυκοτήτων.

Από τον πραγματικό κόσμο μέχρι τον ψηφιακό, από τους χώρους δουλειάς μέχρι τα σπίτια τους, από τον δρόμο μέχρι τα ΜΜΕ, οι γυναίκες καλούνται να τα βγάλουν πέρα σε περιβάλλοντα τουλάχιστον ανισότιμα και, πολλές φορές, κακοποιητικά. Οπως έχουν δείξει διεθνείς έρευνες, ειδικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η έμφυλη βία πήρε τρομακτικές διαστάσεις, με τα περιστατικά να πολλαπλασιάζονται.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, 1 στις 3 γυναίκες σε όλο τον κόσμο έχει υποστεί βία από τον σύντροφό της ή συγγενικό της πρόσωπο, σεξουαλική βία ή και τα δύο, τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της. O ΟΗΕ, με νέα έκθεση που δημοσίευσε την Τετάρτη, αναφέρεται σε τουλάχιστον 81.000 γυναίκες και κορίτσια που έχασαν τη ζωή τους στα χέρια γυναικοκτόνων το 2021 -οι 45.000 δολοφονήθηκαν από τον πατέρα, τον σύζυγο ή άλλον άντρα συγγενή τους κι αυτές είναι οι καταγεγραμμένες γυναικοκτονίες, αφού περίπου 4 στους 10 θανάτους, το 2021, δεν καταγράφηκαν ως γυναικοκτονίες, επειδή δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία.

Στην Ελλάδα, το καλοκαίρι, τρεις γυναίκες δολοφονήθηκαν μέσα σε μόλις δύο μέρες κι ακόμα η κυβέρνηση δεν τολμά να αναφέρει καν τον όρο «γυναικοκτονία», πόσο μάλλον να θεσμοθετήσει την ποινική αντιμετώπιση του φαινομένου. Μέχρι τώρα και μόνο φέτος θρηνούμε τα θύματα 16 γυναικοκτονιών. Οι κλήσεις που δέχτηκε η τηλεφωνική γραμμή «SOS 15900» της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων, τους πρώτους επτά μήνες του 2022, για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας που σημειώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, ξεπέρασαν τις 2.000. Από την αρχή του έτους, έχουν σχηματιστεί 5.145 δικογραφίες για ενδοοικογενειακή βία, δηλαδή 28 δικογραφίες την ημέρα. Ταυτόχρονα, αυξήθηκαν τα περιστατικά σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, με τη σεξουαλική κακοποίηση στα κορίτσια να είναι σχεδόν διπλάσια σε σχέση με το 2020.

Ολα αυτά δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου, αφού πολύ συχνά τα θύματα δεν προχωρούν σε καταγγελίες, είτε από φόβο είτε γιατί δεν έχουν επαρκή στήριξη. Αλλά ακόμα κι αν μια υπόθεση αποκαλυφθεί, όπως έγινε με το 12χρονο κορίτσι στον Κολωνό, έχουν να αντιμετωπίσουν πολλαπλούς επανατραυματισμούς, είτε από τον τρόπο που τα αντιμετωπίζουν οι αρχές είτε από τα ΜΜΕ που παραβιάζουν την ιδιωτικότητά τους είτε από τον περίγυρό τους.

Τα θύματα της έμφυλης βίας παλεύουν σε μια κοινωνία που δεν προσφέρει επαρκείς δομές, υποδομές και στήριξη, αλλά και -παρ’ όλο που το φαινόμενο είναι διαταξικό- τους υλικούς όρους στις γυναίκες και τα παιδιά τους ώστε να μη θυματοποιούνται.

Δράσεις και αντιδράσεις

● Η Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών που αποτελείται από 22 οργανώσεις καλεί σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας σήμερα στην Πλατεία Κλαυθμώνος, στις 6 μ.μ., και σε διαδήλωση προς τη Βουλή. «Σήμερα, αλλά και κάθε μέρα του χρόνου, δραστηριοποιούμαστε στην αλληλεγγύη, στους αγώνες για προοδευτικές αλλαγές του νομικού πλαισίου, για απονομή δικαιοσύνης στις γυναίκες – θύματα βίας, για πρόληψη και υποδομές, για να σταματήσει ο διασυρμός όσων γυναικών καταγγέλλουν τη βία και να υπάρξει φροντίδα για την επόμενη ημέρα», αναφέρεται μεταξύ άλλων στο κάλεσμα.

● Στις 5 μ.μ., έξω από το υπουργείο Εργασίας (Σταδίου 29) θα διαδηλώσει η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας, που σημειώνει μεταξύ άλλων πως «η σαπίλα και η δυσωδία που φέρνουν στην επιφάνεια οι απανωτές αποκαλύψεις

περιστατικών βίας σε βάρος γυναικών και παιδιών δεν αποτελούν «μεμονωμένη και ακραία» συμπεριφορά! Αποτελούν την πιο ακραία και αποκρουστική μορφή βίας. Ομως, είναι ένα από τα πολλά πρόσωπά της που βιώνουμε εμείς οι γυναίκες του καθημερινού μόχθου».

● Εκδήλωση με θέμα: Πολιτικές για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών θα πραγματοποιηθεί στο Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού (στις 17.00), παρουσία της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

● «Σπάσε τη σιωπή» είναι το μήνυμα που απευθύνει το Μορφωτικό Ιδρυμα της ΕΣΗΕΑ για τα εγκλήματα κατά των γυναικών. Το μεταφέρουν μέσω τηλεοπτικού μηνύματος έξι γυναίκες δημοσιογράφοι. Στόχος της εκστρατείας είναι να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών, όσον αφορά την αναγνώριση του ειδικού βάρους και των ολέθριων συνεπειών αυτών των εγκλημάτων στην προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική ζωή των Ελλήνων.

● Ραντεβού στις 25/11 στο Αγαλμα του Βενιζέλου στις 19.00 δίνουν οι συλλογικότητες στη Θεσσαλονίκη.

efsyn.gr