Κώστας Ζαφειρόπουλος, Μιχαήλ Άγγελος Κωνσταντόπουλος

Χρειάστηκε να περάσουν 7,5 ολόκληροι μήνες από την έναρξη της απογραφής πληθυσμού για να μάθουμε χθες τα πρώτα προσωρινά αποτελέσματά της, σε μια πολύπαθη διαδικασία που αφήνει πολλά ερωτήματα ως προς την αξιοπιστία και την εγκυρότητα των μετρήσεων.

Μειωμένος κατά 3,5% (λιγότεροι κατά 383.805 άτομα) φέρεται να είναι ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας την τελευταία δεκαετία σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, φτάνοντας τα 10.432.481 άτομα το 2021. Αναλυτικότερα, από τις 13 περιφέρειες της χώρας οι 12 σημείωσαν πτώση, ενώ στο νότιο Αιγαίο παρατηρήθηκε αύξηση του πληθυσμού, από 309.000 κατοίκους σε 324.000.

Η πιο πολυπληθής περιφέρεια της χώρας, με 3.792.469 κατοίκους, παραμένει αυτή της Αττικής, της οποίας ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 35.965 κατοίκους σε σχέση με το 2011. Αμέσως μετά ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 1.792.069 κατοίκους. Ο πληθυσμός της υπολογίζεται ότι μειώθηκε κατά 90.039 άτομα τα τελευταία 10 χρόνια. Οι γυναίκες στη χώρα ανέρχονται σε 5.357.232 -και αποτελούν το 51,3% του πληθυσμού- ενώ οι άνδρες είναι 5.075.249.

«Ολοι μετράμε» ήταν το σλόγκαν της καμπάνιας της ΕΛΣΤΑΤ, ωστόσο αρκετοί από ό,τι φαίνεται δεν μετρηθήκαμε. Δεκάδες είναι οι αναφορές τους τελευταίους μήνες στην «Εφ.Συν.» από κατοίκους που δεν απογράφηκαν καθώς δεν πέρασε ποτέ ο απογραφέας από το σπίτι τους. Ορισμένες περιοχές δεν ήταν εύκολα προσβάσιμες στους απογραφείς ή επαρκώς χαρτογραφημένες, στοιχείο που οδήγησε τους απογραφείς σε ανυπέρβλητες δυσκολίες. Χιλιάδες είναι οι Ρομά, ειδικά στην επαρχία, που δεν έχουν μετρηθεί.

Η δύσκολη μέρα είχε φανεί από την αρχή με τις εκατοντάδες παραιτήσεις απογραφέων, την ελλιπή εκπαίδευσή τους και τις καθυστερήσεις στις πληρωμές τους. («Στον “αέρα” η απογραφή και δεν φταίνε οι αρνητές», «Εφ.Συν.», 26/11/2021). Η καινούργια μέθοδος της ηλεκτρονικής αυτοαπογραφής, χωρίς να υπάρχει πιλοτική εφαρμογή πιο πριν, η μεγάλη χρονική διάρκεια της διαδικασίας, η ελλιπής επικοινωνιακή καμπάνια αλλά και η περίοδος της πανδημίας λειτούργησαν ως τροχοπέδη και ως δικαιολογία. Τα πρώτα πενιχρά αποτελέσματα έδειχναν πραγματικό φιάσκο και οδήγησαν σε συνεχείς παρατάσεις.

«Στους 100, οι έξι δεν θα απογραφούν» εκτιμούσε ήδη από τον Φεβρουάριο ο Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Το ποσοστό φαίνεται πως τελικά ξεπερνά το 8%, ενώ μεγάλη είναι η ανησυχία των δημάρχων καθώς υποκαταγραφή συνεπάγεται και υποχρηματοδότηση.

«Σήμερα στην ΕΛΣΤΑΤ προσπαθούν να βρουν μια λύση, να διορθώσουν τα δεδομένα και να περιορίσουν την αποτυχία. Αυτό δεν είναι εύκολο να γίνει όμως, διότι υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις. Υπάρχουν δήμοι με μεγάλη διαφυγή και με μικρότερη διαφυγή. Δεν είναι ότι ξεχάστηκε ένα 3% παντού σε όλη τη χώρα. Αλλού είναι 3%, αλλού 13% και αλλού 23%», ανέφερε άλλος υπάλληλος της ΕΛΣΤΑΤ στα τέλη Ιουνίου (πηγή: Lifo). Αλλοι εργαζόμενοι της -αποψιλωμένης από προσωπικό- ΕΛΣΤΑΤ με εμπειρία στις απογραφές εξηγούσαν χθες στην «Εφ.Συν.» πως τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν προκύπτουν από αναγωγή δεδομένων βάσει μοντέλων και ο αριθμός δεν αντιστοιχεί σε καμία περίπτωση στα ερωτηματολόγια που συμπληρώθηκαν.

Σε διαφορετικό μήκος κύματος ο πρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ, Θάνος Θανόπουλος, στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου δήλωσε περήφανος και συγκινημένος για το αποτέλεσμα, χαρακτήρισε την απογραφή ορόσημο λόγω του «πρωτοποριακού τρόπου συλλογής των δεδομένων» (ηλεκτρονική αυτοαπογραφή) και «παρακαταθήκη» εξαιτίας της διασυνδεσιμότητας με άλλες βάσεις δεδομένων (ΑΦΜ, ΑΜΚΑ), υποστηρίζοντας ότι η απογραφή του 2021 συμβάλλει καθοριστικά στη δημιουργία ενός δυναμικά εξελισσόμενου Στατιστικού Μητρώου Πληθυσμού.

«Πρόκειται για μια απογραφή-παρωδία. Η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο. Οπου δεν σας ανοίγουν την πόρτα, θα ρωτάτε τους γείτονες, μας έλεγαν. Ακόμα και στη συνέντευξη Τύπου χθες έγινε μόνο μία ερώτηση από δημοσιογράφο της ΕΡΤ. Εχουν γίνει διάφορες καταγγελίες από συναδέλφους μας για τις πιέσεις που δέχτηκαν και τα στοιχεία που αναγκάζονταν να βγάλουν από το κεφάλι τους» σχολίαζε χθες στην «Εφ.Συν.» απογραφέας της Αττικής.

● Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων εκπρόσωποι του πολιτικού κόσμου, όπως ο Νίκος Ανδρουλάκης, σχολίασαν ότι αποτελούν μια σαφή ένδειξη του δημογραφικού προβλήματος, ζητώντας άμεσα μέτρα για τη στήριξη των νέων γονέων και των οικογενειών.

efsyn.gr