Κάκη Μπαλή

Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία υπογράφουν συμφωνίες ελεύθερης διακίνησης, όσο περιμένουν να ανάψει επιτέλους το πράσινο φως για την ευρωπαϊκή πορεία τους

Ηαπογοήτευση και η ανυπομονησία στα δυτικά Βαλκάνια έχουν χτυπήσει κόκκινο, καθώς οι υποσχέσεις για την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών της περιοχής έχουν μείνει ανεκπλήρωτες. Σε λίγες ημέρες τελειώνει και το σωτήριο 2021 χωρίς να έχουν πάρει ούτε καν ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων οι δύο πιο… έτοιμες χώρες της περιοχής, η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία.

Υποτίθεται ότι από το 2018 και μετά την ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών ο δρόμος είχε ανοίξει για τις δύο χώρες, πλην όμως πρώτα η Γαλλία αποφάσισε να βάλει βέτο, επειδή δεν ήθελε να δει την Αλβανία -και το οργανωμένο της έγκλημα- να μπαίνει στο κλαμπ. Το γεγονός ότι οι συμμορίες από καιρό είναι μέσα στο κλαμπ -κι έχουν την έδρα τους στην Ελβετία, τη Γερμανία ή την ίδια τη Γαλλία- είναι μια δυσάρεστη αλήθεια που κάνουν ότι δεν βλέπουν οι πολιτικοί όταν πουλάνε, με κακοκρυμμένο λαϊκισμό, νόμο και τάξη. Κι όταν ο Μακρόν φάνηκε να ξεπερνάει αυτή την κρίση λαϊκισμού, ήταν η σειρά της Βουλγαρίας να πουλήσει εθνικισμό. Και να βάλει βέτο για τη Βόρεια Μακεδονία, για λόγους… ταυτότητας.

Καθώς η μοίρα των Σκοπίων και των Τιράνων είναι συνδεδεμένη -για την ώρα τουλάχιστον-, είδαν και το 2019 και το 2020 και το 2021 τα ευρωπαϊκά τρένα να περνούν. Τώρα προσβλέπουν στο 2022 και στη λιγότερο εθνικιστική νέα κυβέρνηση της Σόφιας – πλην όμως έχουν καεί στον χυλό…

“Ανοιχτά Βαλκάνια”

Είπαν, λοιπόν, να κάνουν μια δική τους κίνηση, εμπνευσμένη από τις απαρχές της ΕΟΚ, και υπέγραψαν τις προάλλες την πρωτοβουλία “Ανοιχτά Βαλκάνια”. Πρόκειται για ένα πακέτο συμφωνιών που διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων, επιχειρήσεων και υπηρεσιών στις χώρες που συμμετέχουν. Βέβαια, στην τελετή υπογραφής, την Τρίτη, στα Τίρανα, παρόντες ήταν μόνο ο οικοδεσπότης πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα, ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς και ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεβ.

Οι απρόθυμοι

Οι άλλες τρεις χώρες των δυτικών Βαλκανίων -η υπό διάλυση Βοσνία – Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο- δεν θέλησαν να συμμετέχουν – αν και προσεκλήθησαν την Τρίτη εκ νέου. Βοσνία και Μαυροβούνιο δηλώνουν ότι δεν βλέπουν τη χρησιμότητα της πρωτοβουλίας, ενώ το Κόσοβο την αντιμετωπίζει με καχυποψία, φοβούμενο ότι μπορεί να συνιστά υπόγειο ντιλ μεταξύ Τιράνων και Βελιγραδίου που θα δώσει χώρο στη Σερβία να μην αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου.

Πρό(σ)κληση στην Ελλάδα

Ο οικοδεσπότης Ράμα, πάντως, δήλωσε ότι θέλει να ανοίξει την πρωτοβουλία και στην ευρύτερη κοινοτική γειτονιά, να προσκαλέσει την Ελλάδα, την Ιταλία, αλλά και την Ουγγαρία, αν και δεν είναι σαφές τι ακριβώς σημαίνουν τα “Ανοιχτά Βαλκάνια” για τα παλιά κράτη – μέλη της Ε.Ε. “Στην επόμενη σύνοδο κορυφής θέλουμε να έχουμε την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ουγγαρία μαζί μας” είπε, “γιατί θέλουμε οι λαοί μας να έχουν εντελώς ελεύθερο εμπόριο και λιγότερα εμπόδια όταν φτάσουν στην Ε.Ε. Θα επικοινωνήσουμε, λοιπόν, με τις χώρες της Ε.Ε. και θα εφαρμόσουμε τη διαδικασία των ‘Ανοιχτών Βαλκανίων’ μαζί τους”.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική στις καθυστερήσεις της διεύρυνσης της Ε.Ε. προς τα δυτικά Βαλκάνια: “Όταν η Ε.Ε. αποτυγχάνει, έχουμε καθήκον να εξευρωπαΐσουμε την περιοχή” είπε ο Ζάεβ.

Η πραγματική πρόκληση για την Ελλάδα, πάντως, δεν είναι τα “Ανοιχτά Βαλκάνια”. Είναι να πρωταγωνιστήσει επί της ουσίας στη διαδικασία ένταξης των δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. Και να πιέσει τους απρόθυμους εντός της Ε.Ε. να αφήσουν κατά μέρος τις… επιφυλάξεις τους.

avgi.gr