Η έκθεση του ΟΗΕ εκτιμά πως οι ακραίες δασικές πυρκαγιές θα γίνουν κατά 50% πιο συχνές μέχρι το τέλος του αιώνα

Το περασμένο καλοκαίρι, μεγάλες περιοχές στη Βόρεια Αμερική και τη νοτιοανατολική Ευρώπη παραδόθηκαν στις φλόγες, σε μια σειρά περιβαλλοντικών καταστροφών βιβλικών διαστάσεων. Δάση, υποδομές, περιουσίες έγιναν στάχτη από τη μια μέρα στην άλλη.

Από τον Ιούνιο του 2021, τα δάση της τάιγκα στη Σιβηρία και την περιοχή της ρωσικής Άπω Ανατολής επλήγησαν από πρωτόγνωρες πυρκαγιές, μετά από νέα ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών και ξηρασίας. Για πρώτη φορά στην καταγεγραμμένη Ιστορία, καπνός από δασικές πυρκαγιές έφτασε ώς τον Βόρειο Πόλο! Πρόπερσι, ένα μεγάλο μέρος της δυτικής Αυστραλίας κατακάηκε, σε μια πρωτοφανή περιβαλλοντική καταστροφή που αφάνισε βλάστηση, άγρια ζωή και περιουσίες σημαίνοντας συναγερμό στην κυβέρνηση και τους ειδικούς.

Σήμερα, με την προσοχή να είναι στραμμένη στους νεο-ιμπεριαλιστικούς και ψυχροπολεμικούς ανταγωνισμούς που μαίνονται εδώ κι εκεί, οι επιστήμονες στέλνουν πάλι σήμα κινδύνου για το μέλλον του πλανήτη προειδοποιώντας για κλιμάκωση του πύρινου εφιάλτη τα επόμενα χρόνια.

Τελευταία έκθεση του ΟΗΕ εκτιμά πως οι ακραίες δασικές πυρκαγιές θα γίνουν κατά 50% πιο συχνές μέχρι το τέλος του αιώνα, επηρεάζοντας μάλιστα μέρη του πλανήτη αλώβητα ώς τώρα, όπως περιοχές του Αρκτικού κύκλου. Οι επιστήμονες ορίζουν ως ακραίες πυρκαγιές αυτές που ξεσπούν περίπου μία φορά στα εκατό χρόνια με μέτωπα που εκτείνονται σε τεράστιες εκτάσεις. Η συχνότητά τους προβλέπεται να αυξηθεί κατά 14% έως το 2030 και έπειτα κατά 30% έως το 2050.

Η κλιμακούμενη κλιματική κρίση και οι αλλαγές στη χρήσης της γης είναι οι βασικοί παράγοντες πίσω από την αύξηση των ακραίων πυρκαγιών παγκοσμίως.

Οι πυρκαγιές γίνονται πλέον μέρος της καθημερινότητας σε κάθε ήπειρο,  καταστρέφοντας το περιβάλλον, την άγρια ζωή, την ανθρώπινη υγεία και τις υποδομές. Καίνε για εβδομάδες και γίνονται ήδη ολοένα πιο έντονες στα μέρη εκείνα του πλανήτη όπου πάντα εκδηλώνονταν,  καταστρέφοντας διαρκώς μεγαλύτερες εκτάσεις. Όμως τώρα αρχίζουν να πλήττουν και απομακρυσμένες βόρειες περιοχές, ξηρούς τυρφώνες και σημεία όπου έχουν λιώσει οι πάγοι.

Σύμφωνα με την έκθεση που συντάχθηκε από περισσότερους από 50 επιστήμονες από όλο τον κόσμο για λογαριασμό του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) σε συνεργασία με το GRID – Arendal, ένα μη κερδοσκοπικό κέντρο περιβαλλοντικής ενημέρωσης, οι μεγάλες δασικές φωτιές των τελευταίων ετών υποδεικνύουν ότι υπάρχει ήδη μια “δραματική αλλαγή” προς το χειρότερο όσον αφορά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους.

Αν και μερικές φορές οι πυρκαγιές είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία ορισμένων οικοσυστημάτων, η έκθεση εξετάζει συγκεκριμένα εκείνες τις οποίες ορίζει ως “ασυνήθιστες πυρκαγιές σε ελεύθερη βλάστηση”, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τους ανθρώπινους πληθυσμούς, την οικονομία και το περιβάλλον. Οι ερευνητές κατέληξαν στην εκτίμηση ότι η παγκόσμια υπερθέρμανση θα μπορούσε να προκαλέσει «ακραίες πυρκαγιές ανθεκτικές στα υπαρκτά μέσα πυρόσβεσης» σε περιοχές όπως η νότια Καλιφόρνια. Στις ΗΠΑ, σχεδόν 3 εκατομμύρια εκτάρια κάηκαν πέρυσι, με τις φλόγες να γίνεται όλο και πιο δύσκολο να καταπολεμηθούν.

Οι πυρκαγιές έχουν επιδεινώσει την κλιματική κρίση καταστρέφοντας οικοσυστήματα πλούσια σε άνθρακα, όπως τυρφώνες, μόνιμους παγετώνες και δάση, και καθιστώντας το φυσικό περιβάλλον πιο ξηρό και πιο εύφλεκτο.

Τα ευρήματα της έκθεσης υποδηλώνουν ότι θα πρέπει να υπάρξει ριζική αλλαγή στον τρόπο που διατίθεται οι δημόσιες δαπάνες για την καταπολέμηση των πυρκαγιών. Κατά τους επιστήμονες, οι κυβερνήσεις κάνουν λάθος διοχετεύοντας το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησής τους στο έργο των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης όταν η πρόληψη θα ήταν η πιο αποτελεσματική προσέγγιση.

Ο τομέας της πυρόσβεσης λαμβάνει περισσότερο από το 50% της χρηματοδότησης, ενώ ο σχεδιασμός και η πρόληψη λαμβάνουν λιγότερο από το 1%. Η έκθεση του UNEP προτείνει η σχετική χρηματοδότηση να εξισορροπηθεί,  ώστε τα μισά κονδύλια να πηγαίνουν στον προγραμματισμό, την πρόληψη και την ετοιμότητα, περίπου το ένα τρίτο στην πυρόσβεση και το 20% στην αποκατάσταση των καμένων περιοχών.