Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψε το διάταγμα με το οποίο η Αγία Σοφία θα ανοίξει ως τζαμί για τη μουσουλμανική λατρεία. Η κίνηση αυτή ήρθε μετά την απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία ακύρωσε απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης του Κεμάλ Ατατούρκ από τις 24 Νοεμβρίου 1934 για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας από τζαμί σε μουσείο.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται πανηγυρικό διάγγελμα για το θέμα αυτό απόψε στις 9 ώρα Ελλάδας. Επίσης, ανήρτησε στο Twitter το διάταγμα που υπέγραψε, στο οποίο αναφέρεται ότι ελήφθη η απόφαση να τεθεί η Αγία Σοφία υπό τον έλεγχο της Αρχής Θρησκευτικών Υποθέσεων (Ντιγιανέτ) και να ξανανοίξει για θρησκευτική λατρεία. Στο «τιτίβισμα» εύχεται «Καλορίζικο» (Hayırlı olsun).

Τι λέει η απόφαση του ΣτΕ

Το 10ο τμήμα του τουρκικού ΣτΕ είχε συνεδριάσει για το θέμα στις 2 Ιουλίου.

Η απόφαση έρχεται έπειτα από προσφυγή θρησκευτικής οργάνωσης η οποία ζητούσε την ακύρωση της κυβερνητικής απόφασης του 1934, υποστηρίζοντας ότι η Αγία Σοφία ήταν προσωπική περιουσία του Σουλτάνου Μοχάμεντ του Δεύτερου, που κατέκτησε την Κωνσταντινούπολη το 1453.

Σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα η απόφαση του δικαστικού οργάνου είναι θετική ως προς το να αναιρεθεί το καθεστώς του μνημείου ως μουσείου, κάτι που δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να προχωρήσει στη μετατροπή του και σε χώρο προσευχής. 

Στην απόφαση αναφέρεται ότι ως ιδιοκτησία του Μοχάμετ του Κατακτητή, πρέπει να γίνει σεβαστή η επιθυμία του η Αγία Σοφία να χρησιμοποιείται ως χώρος λατρείας και ότι ως τέτοιος δεν ανήκει στη δικαιοδοσία ούτε της Βουλής ούτε της κυβέρνησης.

Ωστόσο πρέπει να σημειωθεί ότι ο εισαγγελέας στην πρότασή του είχε ζητήσει να μην αλλάξει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας, λέγοντας ότι η απόφαση του 1934 ήταν νόμιμη.

Τη μετατροπή του μνημείου της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε ισλαμικό τέμενος ζητούσε μετ’ επιτάσεως και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρά τις παρεμβάσεις και πιέσεις από τη διεθνή κοινότητα και τις ορθόδοξες εκκλησίες από όλο τον κόσμο προς την τουρκική κυβέρνηση να μην προχωρήσει σε αλλαγή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας.

Τη θετική γνωμοδότηση του ΣτΕ προεξοφλούσαν τις τελευταίες ημέρες τα τουρκικά μέσα, ενώ, χθες ο υπουργός Δικαιοσύνης της χώρας, Αμπντουλχαμίτ Γκιουλ, είχε δηλώσει ότι «είναι μια απόφαση που θα ληφθεί από τη Δικαιοσύνη, μια απόφαση που θα ληφθεί από τον πρόεδρό μας, επομένως, θα είναι μια απόφαση σύμφωνα με τις απαιτήσεις του έθνους μας΄. Θα προστατευτεί η πολιτιστική της αξία. Η ιστορική της ταυτότητα θα διατηρηθεί, αλλά πρωταρχικός σκοπός είναι να μετατραπεί σε τόπο λατρείας, είναι η προσδοκία ολόκληρης της κοινωνίας».