Η μάχη για τη διαδοχή του Πορτογάλου Μάριο Σεντένο στην προεδρία του Eurogroup ξεκινά σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για το μέλλον της ευρωζώνης και της Ε.Ε. To Eurogroup, αν και άτυπο σώμα, αποτέλεσε στο παρελθόν ένα από τα πιο ισχυρά κέντρα αποφάσεων της Ε.Ε.

Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο τόσο στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-09 όσο και στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους που ακολούθησε. Το ίδιο θα επαναληφθεί πιθανότατα και τα επόμενα χρόνια όταν η Ε.Ε. θα κληθεί να λάβει συγκεκριμένες αποφάσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης και τη χρηματοδότησή του.

Στην τελευταία συνάντηση του Eurogroup την περασμένη Πέμπτη, όπου πραγματοποιήθηκε μια αρχική συζήτηση για το Ταμείο Ανάκαμψης, οι ενστάσεις και οι διαφωνίες έπεσαν σύννεφο. Μεταξύ άλλων και για τη νομιμότητα της άντλησης κεφαλαίων μέσω αγορών από την Κομισιόν, για το μέγεθος της ενίσχυσης που θα λάβει η κάθε χώρα, για τους όρους, για τη χρονική διάρκεια των μέτρων τόνωσης. Οι ενστάσεις αυτές είναι πολύ πιθανό ότι θα καθορίσουν και τη στάση αρκετών χωρών απέναντι στους υποψήφιους αντικαταστάτες του Σεντένο.

Οι υπουργοί Οικονομικών συζήτησαν την περασμένη Πέμπτη τη διαδικασία εκλογής του νέου προέδρου. Οι υποψηφιότητες θα πρέπει να υποβληθούν έως τις 25 Ιουνίου, ενώ η εκλογή του προέδρου θα πραγματοποιηθεί στις 9 Ιουλίου.

Εδώ και καιρό -μήνες πριν ο Σεντένο ανακοινώσει την αποχώρησή του από την πορτογαλική κυβέρνηση- τρία ονόματα ξεχωρίζουν ως πιθανότεροι διεκδικητές της θέσης: η Ισπανίδα υπουργός Οικονομικών Νάντια Καλβίνο, ο υπουργός Οικονομικών του Λουξεμβούργου Πιερ Γκραμένια και ο Ιρλανδός ομόλογός τους, Πασκάλ Ντόνοχιου.

Η Καλβίνο ήταν υποψήφια για την ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου μετά την αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ, θέση που κατέλαβε τελικά η Βουλγάρα Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Είναι γνωστή στους κύκλους των Βρυξελλών καθώς το διάστημα 2006-2018 υπηρέτησε σε διάφορες επιτελικές θέσεις της Κομισιόν. Μεταξύ άλλων και ως αναπληρώτρια γενική διευθύντρια των γενικών διευθύνσεων Ανταγωνισμού, Εσωτερικής Αγοράς, Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών.

Από το 2014 έως το 2018 που ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών στη χώρα της διετέλεσε γενική διευθύντρια του Προϋπολογισμού υπό τον γνωστό Γερμανό επίτροπο Γκίντερ Εντιγκερ. Η Καλβίνο θεωρείται για την ώρα φαβορί καθώς φέρεται να έχει την υποστήριξη Γερμανίας και Γαλλίας. Η ευελιξία της αλλά και ο σημαντικός ρόλος που διαδραμάτισε τους τελευταίους μήνες στις διαπραγματεύσεις και τις αποφάσεις που ελήφθησαν από την Ε.Ε. για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας του κορονοϊού μετρούν υπέρ της.

Ευελιξία

Η Καλβίνο τάχθηκε αρχικά υπέρ της έκδοσης των ευρω-ομολόγων. Στη συνέχεια όμως, όταν οι χώρες του Βορρά τα στύλωσαν, ελίχθηκε προτείνοντας την αξιοποίηση των κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, αλλά χωρίς όρους. Επιλογή που αποδέχθηκαν εν μέρει οι Ευρωπαίοι ηγέτες και η οποία επέτρεψε το ξεκλείδωμα κεφαλαίων 500 δισ. ευρώ για τη στήριξη των κρατών-μελών, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων. Επίσης, στα μέσα Απριλίου η Καλβίνο πρότεινε τη δημιουργία Ταμείου Ανάκαμψης 1,5 τρισ. ευρώ, που θα χρηματοδοτηθεί από ευρω-ομόλογα αόριστης διάρκειας.

Οι μετέπειτα προτάσεις Μακρόν-Μέρκελ για ταμείο 500 δισ. ευρώ αλλά και της Κομισιόν (750 δισ. ευρώ) φαίνεται να αποτελούν μετεξέλιξη της πρότασής της. Υπέρ της εκλογής της στην προεδρία του Eurogroup μετρά ακόμη το γεγονός ότι έρχεται από κυβέρνηση σοσιαλιστών μιας χώρας του Νότου. Η υποψηφιότητά της καλύπτει έτσι την ανάγκη για ισορροπία στο μοίρασμα των επιτελικών θέσεων της Ε.Ε. μεταξύ πολιτικών ομάδων και περιοχών της Ε.Ε. Αν εκλεγεί, θα είναι η πρώτη γυναίκα επικεφαλής του Eurogroup.

Ο Ιρλανδός Πασκάλ Ντόνοχιου θα είναι υποψήφιος μόνο αν η νέα κυβέρνηση που θα σχηματιστεί τις επόμενες εβδομάδες στη χώρα του τον διατηρήσει επικεφαλής στο υπουργείο Οικονομικών. Ατού της υποψηφιότητάς του είναι η καλλιέργεια σχέσεων τόσο με τις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, μέσω της συμμετοχής της Ιρλανδίας στη χανσεατική ομάδα, όσο και με τις χώρες του Νότου, τις οποίες στήριξε στο αίτημά τους για έκδοση κοινού χρέους.

Ο Πιερ Γκραμένια, τέλος, που ήταν αντίπαλος του Σεντένο το 2017 αλλά έχασε, οφείλει την υποψηφιότητά του στην εμπειρία του (7 χρόνια υπουργός) αλλά κυρίως στην πολυετή σχέση του με τα κέντρα των αποφάσεων. Διπλωμάτης καριέρας αλλά και λομπίστας πριν μπει στην κυβέρνηση του Μεγάλου Δουκάτου, ο Γκραμένια διατελεί μεταξύ άλλων σήμερα και μέλος των διοικητικών συμβουλίων του Χρηματιστηρίου του Λουξεμβούργου, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ενδύσεων και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.