Χωρίς ουσιαστική συμφωνία παρά μόνο με αόριστες δεσμεύσεις ολοκληρώθηκαν σήμερα (Κυριακή) οι μαραθώνιες διεθνείς συζητήσεις για την κλιματική αλλαγή, στο πλαίσιο της διάσκεψης COP25, που διεξήχθη στη Μαδρίτη.

Οι χώρες-μεγαλύτεροι ρυπαντές έκλεισαν επί της ουσίας τα αυτιά τους στις εκκλήσεις για μεγαλύτερη προσπάθεια στη μάχη κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη και έτσι οι διαπραγματευτές άφησαν μερικά από τα πιο ακανθώδη ζητήματα για την επόμενη σύνοδο κορυφής για το κλίμα, που θα γίνει στη Γλασκόβη τον επόμενο χρόνο.

Δεν ήρθαν λοιπόν σε συμφωνία για τους κανόνες των διεθνών αγορών άνθρακα, αλλά ούτε για το πώς θα χρηματοδοτηθούν οι πιο φτωχές χώρες, προκειμένου να περιορίσουν τις καταστροφές που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.

Η σημερινή αποτυχία έρχεται μετά και την προσθήκη δύο επιπλέον ημερών στις 12 ημέρες που προέβλεπε το πρόγραμμα συνομιλιών στη Μαδρίτη.

Στο τέλος της διάσκεψης οι αντιπρόσωποι περίπου 200 χωρών υιοθέτησαν ωστόσο μια διακήρυξη, ώστε να βοηθήσουν τις φτωχότερες χώρες που υποφέρουν από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, παρόλο δεν είχαν διαθέσει νέα κεφάλαια για να το πράξουν.

Η τελική διακήρυξη καλούσε σε «επείγουσα ανάγκη» για περικοπή των αερίων του θερμοκηπίου σε εναρμόνιση με τους στόχους που είχε θέσει η Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, το 2015.

Όμως κανείς δεν είδε στα κείμενα που εγκρίθηκαν σήμερα να αντανακλάται το αίτημα για ριζοσπαστικές και άμεσες ενέργειες, παρά τις εκκλήσεις εκατομμυρίων νέων που κατέβηκαν στους δρόμους πίσω από την Γκρέτα Τούνμπεργκ αλλά και τις δραματικές προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας.

Σημειώνεται ότι η Συμφωνία του Παρισιού έθεσε τον στόχο να μην ανέβει η θερμοκρασία πάνω από 1,5 βαθμό Κελσίου. Μέχρι τώρα, ο πλανήτης κινείται σε μια αύξηση της τάξης των 3-4 βαθμών Κελσίου, με δυνητικά δραματικές συνέπειες για πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της στάθμης της θάλασσας και ισχυρότερων καταιγίδων.

Απογοήτευση και θλίψη 

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε «απογοητευμένος» από το αποτέλεσμα της διάσκεψης. «Η διεθνής κοινότητα έχασε μια σημαντική ευκαιρία να επιδείξει μεγάλη φιλοδοξία στον μετριασμό και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίση», είπε. «Δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε και δεν θα εγκαταλείψω», τόνισε ο επικεφαλής του ΟΗΕ.

«Είναι λυπηρό που δεν καταφέραμε να φτάσουμε σε μια τελική συμφωνία» για την αγορά άνθρακα, παραδέχθηκε η υπουργός Περιβάλλοντος της Χιλής και προεδρεύουσα της διάσκεψης, Καρολίνα Σμιντ.

«Οι κύριοι δρώντες από τους οποίους αναμενόταν πρόοδος δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες», δήλωσε η Λοράνς Τουμπιανά, αρχιτέκτονας της Συμφωνίας του Παρισιού, σημειώνοντας ωστόσο πως η συμμαχία των νησιωτικών ευρωπαϊκών, αφρικανικών και λατινοαμερικανικών χωρών επέτρεψε να «βγει το λιγότερο κακό δυνατό αποτέλεσμα, ενάντια στη βούληση των μεγάλων ρυπαντών».

Το πρώτο κείμενο που παρουσιάστηκε χθες από τη χιλιανή προεδρία προκάλεσε την οργή των χωρών αυτών, οδηγώντας σε έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων.

Όπως ήταν αναμενόμενο, σχεδόν καμία από τις μεγάλες χώρες-ρυπαντές δεν έκανε κάποια σημαντική ανακοίνωση για την αύξηση των στόχων της, ούτε έδωσε κάποια σαφή ένδειξη για μια τέτοια πρόθεση για το 2020. Προφανώς όχι οι Ηνωμένες Πολιτείες που εγκατέλειψαν τη Συμφωνία του Παρισιού τον περασμένο Νοέμβριο, αλλά ούτε και η Κίνα ή η Ινδία.

Οι δύο αυτές μεγάλες οικονομίες επιμένουν, προτού αναφερθούν στις δικές τους αναθεωρημένες δεσμεύσεις, στην ευθύνη των ανεπτυγμένων χωρών να κάνουν περισσότερα και να τηρήσουν την υπόσχεσή τους για οικονομική βοήθεια στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Ευρισκόμενες επίσης στο στόχαστρο των υπερασπιστών του περιβάλλοντος, η Σαουδική Αραβία, καθώς και η Βραζιλία και η Αυστραλία, που κατηγορούνται ότι θέλουν να εισαγάγουν όρους στους κανονισμούς για τις αγορές άνθρακα, η υιοθέτηση των οποίων αναβλήθηκε και πάλι.

Αν και ανάμεσα στους μεγάλους ρυπαντές, παρατηρητές υπογράμμισαν, αντίθετα, τον θετικό ρόλο της Ε.Ε. η οποία υποστήριξε αυτή την εβδομάδα στις Βρυξέλλες τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2020, παρά τις επιφυλάξεις της Πολωνίας.