Σε κατάσταση πανικού είναι όλοι οι δήμαρχοι της χώρας καθώς στον αέρα βρίσκονται δεκάδες έργα που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα “Φιλόδημος Ι” με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠ&Δ). Την ίδια ώρα, η εξαγγελία του υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου δεν είναι αρκετή για να καθησυχάσει τους δημάρχους, καθώς δεν είναι σαφές με ποια διαδικασία θα ενταχθούν στο ΕΣΠΑ μέσω είτε των περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων, που ανήκουν στις 13 Περιφέρειες, είτε των τομεακών επιχειρησιακών προγραμμάτων που διαχειρίζονται τα υπουργεία. Όπως επίσης δεν είναι σαφές το χρονοδιάγραμμα για την ένταξή τους, την στιγμή που δεν είναι γνωστό εάν τα έργα που θα εξασφάλιζαν χρηματοδότηση μέσω της ΕΤΕπ πληρούν τους όρους αιρεσιμότητας για να ενταχθούν στα περιφερειακά ή τα τομεακά επιχειρησιακά προγράμματα.

Με δυο γραμμές…

Προς το παρόν, ο Δημήτρης Παπαστεργίου, κάνοντας χθες την πρώτη του εμφάνιση ως νέος πρόεδρος της ΚΕΔΕ, δεν έδειξε να είναι προετοιμασμένος για την πρώτη μάχη με την ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών. Απέφυγε μάλιστα να θέσει το ζήτημα σε συζήτηση στην πρώτη συνεδρίαση του αυτοδιοικητικού οργάνου μετά την εκλογή του, περιορίζοντας τη διαδικασία μόνο στην ανάδειξη του προεδρείου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΕΔΕ. Εντοπίζοντας το “κενό”, ο εσωκομματικός αντίπαλος του Δημήτρη Παπαστεργίου και πλέον α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου έσπευσε να θίξει το ζήτημα, διερωτώμενος εάν η εξαγγελία του υπουργού Εσωτερικών συνιστά τον “θάνατο του ‘Φιλόδημου’” ή “τη θέση του σε αναισθησία”. “Εν πάση περιπτώσει, δεν πρέπει να κάνουμε πίσω σε αυτά!” υπογράμμισε ο Λ. Κυρίζογλου. Η δε συνάντηση του νέου προεδρείου της ΚΕΔΕ με τον υπουργό Εσωτερικών δεν φάνηκε να έδωσε σαφείς απαντήσεις παραπέμποντας την ένταξη των εκκρεμών έργων στον Ιανουάριο, οπότε και θα συσταθεί το νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα.

Ευνοϊκοι όροι δανειοδότησης και αποπληρωμής

Κόντρα, πάντως, στις θολές υποσχέσεις του υπουργού Εσωτερικών περί δήθεν διάσωσης των έργων κατόπιν ενεργειών του, οι προκάτοχοί του επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ Π. Σκουρλέτης και Αλ. Χαρίτσης με ανοιχτή επιστολή προς όλους τους δημάρχους δίνουν ξεκάθαρες απαντήσεις αναφορικά με τη δομή του προγράμματος “Φιλόδημος Ι”, τη χρηματοδότηση των έργων και τις μεθοδεύσεις Θεοδωρικάκου. Αφού εξηγούν ότι “η αρχική δανειακή σύμβαση του 2013 μεταξύ της ΕΤΕπ και του ΤΠ&Δ λόγω της χαμηλής απορρόφησης χρημάτων από τους δήμους τροποποιήθηκε το 2017 με ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης”, υπογραμμίζουν ότι ο όρος εξόφλησης από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και όχι από πόρους των δήμων “ήταν το κύριο στοιχείο που εκτόξευσε το πρόγραμμα”.

Οι εγγυήσεις της ΕΤΕπ

Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παρέδωσε εντάξεις ύψους 1,235 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε 502 έργα, εκ των οποίων τα 170 έργα, ύψους 450 εκατ. ευρώ, έχουν ήδη δημοπρατηθεί και για 21 έργα, ύψους 30 εκατ. ευρώ, έχουν ήδη υπογραφεί δανειακές συμβάσεις. Οι κ. Σκουρλέτης και Χαρίτσης, απαντώντας στις αιτιάσεις Θεοδωρικάκου ότι η μόνη χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ είναι 134 εκατ. ευρώ, εξηγούν πως “το ποσό των 134 εκατ. ευρώ του δανείου που εμφανίζεται σήμερα δεν αποτελεί ταβάνι σε καμία περίπτωση. Αντίθετα, αποτελεί εγγύηση της ΕΤΕπ ότι χρηματοδοτεί το πρόγραμμα”. “Εξαρτάται από την κυβέρνηση και τους δήμους πόσο γρήγορα θα τρέξουν τα έργα για να επεκταθεί το δάνειο. Με αντίστοιχο τρόπο έχει λειτουργήσει δάνειο-πλαίσιο που είχαν συνάψει διαδοχικές κυβερνήσεις στο παρελθόν για έργα του ΕΣΠΑ”, υπογραμμίζουν οι κ. Σκουρλέτης και Χαρίτσης. Επισημαίνουν, μάλιστα, ότι “τα διαθέσιμα του ΤΠ&Δ (που είναι πολλαπλάσια των αναγκών του προγράμματος) και τα δάνεια της ΕΤΕπ χρησιμοποιούνται ως ενδιάμεσοι επιταχυντές της διαδικασίας, αφού επιτρέπουν την ωρίμανση και εκκίνηση των έργων σήμερα και την πληρωμή τους στο μέλλον ανάλογα με τη διαθεσιμότητα πόρων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Κι αυτό συμβαίνει γιατί τόσο το ΤΠ&Δ όσο και η ΕΤΕπ δανείζουν με ευνοϊκούς όρους”.

Μεθοδεύσεις…

Ως προς την αποπληρωμή των έργων που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα “Φιλόδημος Ι”, οι κ. Σκουρλέτης και Χαρίτσης εξηγούν ότι “δεν καθιστά υποχρεωτική τη χρήση του δανείου της ΕΤΕπ από το ΤΠ&Δ αν επαρκούν οι πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων σε κάθε ετήσια οικονομική χρήση. Γι’ αυτό άλλωστε οι δανειακές συμβάσεις των δήμων συνάπτονται με το ΤΠΔ και όχι με την ΕΤΕπ”. Αναφορικά με την εξαγγελία Θεοδωρικάκου για μεταφορά των έργων στο ΕΣΠΑ, υπογραμμίζουν ότι “στους σκοπούς του ‘Φιλόδημου’ ήταν και η τροφοδότηση του ΕΣΠΑ με ώριμα έργα που τόσο έχει ανάγκη”.

Εκφράζοντας λοιπόν την απορία τους για την επιλογή Θεοδωρικάκου να καταργήσει το πρόγραμμα διερωτώνται εάν τελικώς επιδίωξη του νυν υπουργού είναι “διαπραγματευτεί με κάθε δήμαρχο τα ήδη ενταγμένα έργα, υπό τον μανδύα ενός νέου, ξαναβαφτισμένου ‘Φιλόδημου’”. Αναμένοντας το επόμενο διάστημα τις απαντήσεις του υπουργού, οι κ. Σκουρλέτης και Χαρίτσης καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για “παλαιοκομματικού τύπου μεθόδευσή του”, η οποία “θα οδηγήσει τα έργα σε απρόβλεπτες καθυστερήσεις ή σε ματαίωση, την οικονομία να στερείται επενδύσεις, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων να στερείται απορρόφησης και τους δήμους και τους δημότες σε απόγνωση”.