Σήμερα θα ασχοληθούμε με τις θέσεις του νέου Γάλλου προέδρου για τη διεθνή κοινότητα και την παγκόσμια πολιτική κοινωνία (όπως αυτές αναπτύχθηκαν από τον ίδιο στη συνέντευξή του ενώπιον των ανταποκριτών οχτώ ευρωπαϊκών εφημερίδων).

Εξαρχής πρέπει να τονιστεί ότι ο Γάλλος πρόεδρος όπως στην περίπτωση της Ευρώπης έτσι και για τα ζητήματα της διεθνούς κοινότητας κάνει «ασκήσεις επί χάρτου».

Πολλοί ενδεχομένως να υποστηρίξουν ότι ο ομιλητής υιοθετεί μiα τέτοια πολιτική στάση επειδή κάνει τα πρώτα του βήματα στην πολιτική και επιβάλλεται να είναι προσεκτικός.

Οταν όμως ο ίδιος ο Μακρόν ως πολιτικός ηγέτης ενσαρκώνει ελπίδες πολιτικής αναγέννησης σε πολλά επίπεδα, περιμένουμε όλοι να επιδείξει πολιτική τόλμη και να διεκδικήσει για τη χώρα του ένα ελάχιστο πολιτικής ηγεμονίας στη διεθνή σκηνή.

Αντί να συμβεί όμως κάτι τέτοιο, ο Μακρόν ενστερνίζεται μια εμπειρική μέθοδο για να προσεγγίσει τα πολύπλοκα και σύνθετα προβλήματα της παγκόσμιας κοινωνίας.

Δεν αναλύει τη διεθνή κοινότητα ως διαλεκτική ολότητα, στην οποία τα πράγματα ως πολιτικά συμβάντα εντάσσονται σε μηχανισμούς ισχύος και γεωστρατηγικές σφαίρες επιρροής.

Επιχειρεί μια προσωποκεντρική προσέγγιση και αναλίσκεται σε «χαρακτηρισμούς» για τους ηγέτες Τραμπ, Πούτιν, Ερντογάν και Ασαντ.

Η εμπειρική μεθοδολογία από τη μία και η διαπιστωτική περιγραφική ανάλυση της πολιτικής των ηγετών από την άλλη δεν συνιστούν επαρκή εργαλεία για να εκπονηθεί ολοκληρωμένη πολιτική μιας χώρας όπως είναι η Γαλλία, η οποία διεκδικεί εάν όχι πρωταγωνιστικό, τουλάχιστον αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των διεθνών καταστάσεων.

Ο Μακρόν χαρακτηρίζει π.χ. την πολιτική του Τραμπ ως «πηγή δυσφορίας ή δυσανεξίας για ολόκληρο τον κόσμο».

Η ίδια η πρόταση είναι λεκτική και νοηματική παραλλαγή της φροϊδικής πρότασης «ο πολιτισμός είναι πηγή δυστυχίας ή δυσανεξίας» (παραπέμπει στο γνωστό βιβλίο του Φρόιντ).

Αλλά ως πρόταση, η οποία διατυπώνεται από τον Γάλλο πρόεδρο και αναφέρεται στην πολιτική του Αμερικανού προέδρου, είναι άνευ νοήματος.

Χρειάζεται στο σημείο αυτό ιδιαίτερη προσοχή. Υποστηρίζω ότι μέσω της πρότασης αυτής, όχι μόνο δεν αρθρώνεται πολιτική στάση, αλλά ότι τη στιγμή που ο ομιλητής είναι πολιτικός το ίδιο το νόημα της πρότασης είναι το ζητούμενο.

Με άλλα λόγια ο Μακρόν, όπως και σχεδόν όλοι στην παγκόσμια κοινωνία, δεν κατανοούμε την πολιτική την οποία ασκεί ο Αμερικανός πρόεδρος, επειδή δεν έχουμε τα ερμηνευτικά και πολιτικά εργαλεία για την κατανόησή της.

Μας προκαλεί αμηχανία. Το ύψιστο έργο ενός πολιτικού ηγέτη είναι να υπερβεί την αμηχανία που του προκαλεί η πολιτική ενός άλλου πολιτικού ηγέτη στη διεθνή σκηνή και όχι ως δοκιμιογράφος να δηλώνει: μου προξενεί δυσφορία η πολιτική του.

Ο Γάλλος πρόεδρος, πιστός στην εμπειρική και προσωποκεντρική ανάλυσή του, τονίζει για τον Πούτιν ότι διαβάζει τον κόσμο με τον δικό του τρόπο.

Δηλαδή, με άξονα τα δικά του συμφέροντα και τις δικές του επιδιώξεις και στόχους.

Το επίμαχο ζήτημα τώρα δεν είναι η Κριμαία, αλλά η Συρία. Και ενώ θα περίμενε κανείς από τον νέο πολιτικό ηγέτη να προτείνει συγκεκριμένο σχέδιο προς τον Ρώσο πρόεδρο για να επιλυθεί η κρίση στη Συρία, αναρωτιέται: «Τι μπορούμε να κάνουμε;»

Το ερώτημα όμως αυτό απευθύνουν εκατομμύρια Γάλλοι πολίτες προς τον πρόεδρό τους και επίσης εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες προς τον ίδιο και τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Και πρέπει επιτέλους οι πολιτικοί ηγέτες να αντιληφθούν ότι βρίσκονται στις θέσεις που βρίσκονται για να απαντούν στα ερωτήματα των πολιτών.

Τέλος, όταν ο διάλογος με τους δημοσιογράφους έφτασε στον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, ο Μακρόν κάνει ένα δειλό βήμα προς τη διαλεκτική μέθοδο.

Διαπιστώνει ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται ορισμένες ευρωπαϊκές αξίες (ποιες άραγε; ερωτώ), αλλά από την άλλη ως Ευρώπη έχουμε, λέει χαρακτηριστικά, κοινά γεωστρατηγικά συμφέροντα.

Στο σημείο αυτό ο πολιτικός προβληματισμός του Γάλλου προέδρου ανταποκρίνεται στην πολυπλοκότητα της πολιτικής πραγματικότητας.

Η πολιτική του σκέψη δεν είναι μονοσήμαντη ούτε μονοδιάστατη. Αντιλαμβάνεται την Ευρώπη ως ένα σύμπαν αξιών και κανόνων, στο οποίο συμμετέχει η Τουρκία εν μέρει.

Κάτι τέτοιο είναι λογικό, αφού η Τουρκία ως μουσουλμανική χώρα ανήκει σε άλλο πολιτισμικό είδωλο.

Συμμερίζεται η Τουρκία την προστασία της αξίας του ανθρώπου; Ο Μακρόν δεν διευκρινίζει τη διαμεσολάβηση αξιών ανάμεσα στην Ευρώπη και την Τουρκία.

Από την άλλη δεν ονοματίζει ούτε τα κοινά γεωστρατηγικά συμφέροντα των δύο οντοτήτων.

Συνοψίζοντας υποστηρίζω ότι ο νέος Γάλλος πρόεδρος, ενώ εξελέγη ως ο ηγέτης της πολιτικής αναγέννησης στη χώρα του, αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στην παρουσίαση του πολιτικού προγράμματός του εμείς οι Ευρωπαίοι πολίτες κρατάμε «μικρό καλάθι».

Χρειάζονται ριζικές μεταρρυθμίσεις στην ευρωζώνη, οι οποίες θα θεμελιώνονται στο «πνεύμα της Ευρώπης».

Επιβάλλεται επιτέλους να εκπονηθεί πρόγραμμα διεθνούς πολιτικής, το οποίο να είναι κανονιστικό, δεσμευτικό και προ πάντων διαλεκτικό.

Οι προσωποκεντρικές αναλύσεις και η μεθοδολογία του εμπειρισμού ταιριάζουν στους τεχνοκράτες.

πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών