Eχει καταστεί κοινός τόπος για ευρωπαϊστές, αντιευρωπαϊστές και ευρωσκεπτικιστές η αντίληψη ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά πράγματα εδώ και δεκαετίες βρίσκονται σε καθεστώς στασιμότητας.

Οι πολιτικοί ηγέτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης και ειδικότερα της ευρωζώνης ούτε σχεδιάζουν, ούτε προγραμματίζουν, αλλά απλώς διαχειρίζονται την ευρωπαϊκή κρίση, η οποία καθίσταται βαθύτερη.

Ο κορυφαίος φιλόσοφος και διανοούμενος της εποχής μας Γιούργκεν Χάμπερμας σε πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του στη συζήτηση που συντόνισε στο Βερολίνο ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και τον Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, η οποία δημοσιεύτηκε στην «Εφημερίδα των Συντακτών», τόνισε με έμφαση ότι οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν έχουν σχέδιο για την Ευρώπη.

Ισως χρειάζεται να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα και να διαπιστώσουμε ότι το χάσμα ανάμεσα στις ηγετικές ομάδες και τους πολίτες σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια βαθαίνει.

Δεν έχουμε να κάνουμε με διαφορετικούς προσανατολισμούς, αλλά με ριζικά διαφορετικές αντιλήψεις και ιδέες για τη δομή και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ο πολιτικός σκεπτικισμός του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γιούνκερ, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής αδυναμίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως οντότητας να αναστοχαστεί τον εαυτό της και να σχεδιάσει το μέλλον της.

Τα 60 χρόνια από τη Συνθήκη της Ρώμης έχουν παρέλθει και οι απολογισμοί για τις πολιτικές κατακτήσεις μπορούν να διατυπωθούν.

Το μείζον ζητούμενο στην πολιτική συγκυρία στην οποία βρισκόμαστε έγκειται στο πώς μπορεί η ευρωζώνη να βγει από το αδιέξοδο, στο οποίο η ίδια βυθίστηκε με τις επιλογές και τις αποφάσεις της.

Ενα είναι το λάθος, το οποίο έχει χαρακτηριστεί και δομικό ή κατασκευαστικό της ευρωζώνης: προηγήθηκε η εισαγωγή του κοινού νομίσματος (του ευρώ) αντί να υιοθετηθεί στοιχειωδώς μια κοινή οικονομική πολιτική των κρατών-μελών.

Ολοι οι ειδικοί επιστήμονες (οικονομολόγοι), οι φιλόσοφοι, οι στοχαστές εξακολουθούν να τονίζουν ότι η νομισματική ένωση χωρίς τη στοιχειώδη οικονομική ένωση συνιστά μείζον πολιτικό λάθος.

Σ’ αυτόν τον παράγοντα θα πρέπει να αναζητήσουμε τις στρεβλώσεις και τις παθογένειες της ευρωζώνης, η οποία λειτουργεί αποκλειστικά και μόνο ως νομισματική ένωση σε οικονομίες των οποίων οι ανομοιογένειες είναι δεδομένες και αγεφύρωτες.

Η αξία του νομίσματος ευρώ δεν είναι η ίδια στις ανομοιογενείς οικονομίες της ευρωζώνης.

Εφτασε η ώρα οι ηγετικές ομάδες της Ευρωπαϊκής Ενωσης να διορθώσουν το κατασκευαστικό λάθος της ευρωζώνης και να κάνουν το αποφασιστικό και γενναίο πολιτικό βήμα προς τα εμπρός.

Και αυτό δεν είναι άλλο από τη θεσμοθέτηση της οικονομικής διακυβέρνησης στην ευρωζώνη.

O υποψήφιος πρόεδρος στη Γαλλία, Εμανουέλ Μακρόν, έχει εντάξει στο προεκλογικό πολιτικό πρόγραμμά του την ιδέα της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης.

Χρειάζεται τώρα να ξεκινήσουν οι διαβουλεύσεις και να διαμορφωθούν οι πολιτικές συνθήκες για τη θεσμοθέτηση αυτής της ιδέας, της οποίας οι πολιτικοί στόχοι ανταποκρίνονται πλήρως στο ευρωπαϊκό όραμα στη βραχυπρόθεσμη προοπτική της επόμενης δεκαετίας.

Ας εξετάσουμε τώρα τι σημαίνει η οικονομική διακυβέρνηση στην ευρωζώνη κατά περιεχόμενο: σημαίνει τη δημιουργία ενός κοινού υπουργείου Οικονομικών για όλα τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης, το οποίο αναλαμβάνει να ασκεί, κατά το πρότυπο του υπουργείου Οικονομικών του εθνικού κράτους, την κοινή οικονομική πολιτική είτε στο σύνολό της είτε σε επιμέρους τομείς.

Στο σημείο αυτό κρίνεται απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι οι επιμέρους τομείς της συνολικής οικονομικής πολιτικής είναι πολλοί ( φορολογική πολιτική, πολιτική απασχόλησης, πολιτική χρέους ).

Στον σχεδιασμό των ηγετών, οι οποίοι έχουν την πολιτική βούληση να προχωρήσουν στο πρώτο και αποφασιστικό βήμα, θα περιλαμβάνονται τα στάδια και οι φάσεις για τις επιμέρους οικονομικές πολιτικές.

Εννοείται πως η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο θα ασκεί τη συνολική οικονομική πολιτική, είναι ανέφικτη.

Εκείνο όμως που αποτελεί επιτακτική ανάγκη είναι η πολιτική πρωτοβουλία που θα μας βγάλει από τη στασιμότητα.

Εξίσου σημαντικό είναι να τεθούν όποιοι τελικά τομείς της οικονομικής πολιτικής αποτελέσουν τον κοινό πυρήνα της ευρωπαϊκής δράσης υπό τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Και στο σημείο αυτό το αίτημα της δημοκρατικής νομιμοποίησης ικανοποιείται, στον βαθμό που κοινές οικονομικές δράσεις των κρατών-μελών της ευρωζώνης ελέγχονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Συνοψίζοντας για το ζήτημα της οικονομικής διακυβέρνησης στην ευρωζώνη να σημειωθούν τα εξής: πρώτον, σημασία δεν έχουν οι τεχνικές λεπτομέρειες, οι οποίες αναφέρονται στη θεσμοθέτησή της, αλλά εκείνο που πρωτεύει έχει να κάνει με την πολιτική βούληση των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης να ξεπεράσουν τα αδιέξοδα που οι ίδιοι δημιούργησαν με τη νομισματική ένωση και, δεύτερον, η προτεινόμενη στοιχειώδης οικονομική ένωση αφενός διορθώνει το δομικό λάθος της ευρωζώνης, αφετέρου (πράγμα που είναι και το σημαντικότερο) εντάσσεται στην προοπτική της πολιτικής ένωσης των ευρωπαϊκών κρατών μακροπρόθεσμα.

πηγή: Εφημερίδα Των Συντακτών