To ζήτημα της θέσπισης ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κανόνων που θα διέπουν την εξέλιξη των ρομποτικών τεχνολογιών και την αλληλεπίδραση της με τον άνθρωπο τίθεται επί τάπητος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με την έκθεση της αρμόδιας επιτροπής, ο κόσμος βρίσκεται στα πρόθυρα μιας νέας βιομηχανικής-ρομποτικής επανάστασης.

Η ολοένα και αυξανόμενη επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής στην καθημερινότητα επιτάσσει την αναπροσαρμογή και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στον συγκεκριμένο τομέα.

Υπό συζήτηση βρίσκεται το εάν θα δοθεί στα έξυπνα ρομπότ νομικό καθεστώς «ηλεκτρονικού προσώπου». Σύμφωνα με την έκθεση της αρμόδιας επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι κατασκευαστές θα πρέπει να διασφαλίζουν πως σε κάθε ρομπότ θα υπάρχει ένα «κουμπί θανάτου», το οποίο θα θέτει το ρομπότ εκτός λειτουργίας, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.

Όπως επισημαίνεται, οι άνθρωποι θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν τα ρομπότ χωρίς τον κίνδυνο ή τον φόβο σωματικής ή ψυχολογικής βλάβης.

Η ευρεία εφαρμογή και ανάπτυξη των ρομποτικών τεχνολογιών δημιουργεί νέες προκλήσεις, όπως η αύξηση της ανεργίας, ζητήματα παραβίασης της ιδιωτικής ζωής και ανησυχία για την εξάρτηση από τέτοια προϊόντα.

Ιδιαίτερα στο ζήτημα της απασχόλησης, η έκθεση εγείρει ερωτήματα για το εργασιακό μέλλον και το κατά πόσον τα κράτη-μέλη πρέπει να θεσπίσουν ένα εγγυημένο εισόδημα για τους πολίτες, που θα χάνουν τις δουλειές τους εξαιτίας των έξυπνων ρομπότ.

Επίσης τίθεται και το ζήτημα της σχέσης ανθρώπων και ρομπότ σε περίπτωση κάποιας βλάβης στη συσκευή ή σε περίπτωση που τον έλεγχο της αποκτήσει κάποιος κακόβουλος χρήστης.

Η έκθεση αναγνωρίζει επίσης, πως υπάρχει η δυνατότητα σε κάποιες δεκαετίες από σήμερα η νοημοσύνη των έξυπνων ρομπότ να ξεπεράσει την πνευματική ικανότητα του ανθρώπου.

Όπως επισημαίνεται το γεγονός αυτό «θα συνιστούσε μια πρόκληση για την ικανότητα του ανθρώπου να ελέγξει το δημιούργημά του και την ικανότητα να καθορίσει ο ίδιος τη μοίρα του».

Το ενδεχόμενο της εξέλιξης των ρομπότ σε βαθμό που αυτά να καταστούν αυτόνομα και να τεθούν εκτός ανθρώπινου ελέγχου οδηγεί την επιτροπή να εισηγηθεί την ανάγκη υιοθέτησης των κανόνων που είχε διατυπώσει ο Ισάακ Ασίμοφ το 1942. Πρόκειται για τους γνωστούς 3 νόμους της ρομποτικής που πρέπει να τηρούνται από τους σχεδιαστές, τους παραγωγούς και τους χρήστες:

1) Το ρομπότ δε θα κάνει κακό σε άνθρωπο, ούτε με την αδράνειά του θα επιτρέψει να υποστεί κάποιο τραυματισμό.

2) Το ρομπότ πρέπει να υπακούει στις διαταγές που του δίνουν οι άνθρωποι, εκτός αν αυτές οι διαταγές έρχονται σε αντίθεση με τον πρώτο νόμο.

3) Το ρομπότ οφείλει να προστατεύει την ύπαρξή του, εφόσον αυτό δεν συγκρούεται με τον πρώτο και τον δεύτερο νόμο.

Η ρομποτική έρευνα θα πρέπει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, το συμφέρον και την ευημερία των ανθρώπων, επισημαίνει η έκθεση της επιτροπής. Οι σχεδιαστές θα πρέπει να παρέχουν κάθε δυνατή συνδρομή και πρόσβαση προκειμένου να διερευνώνται ατυχήματα ή καταστροφές που προκαλούνται από τα ρομπότ.

Επίσης προτείνεται η δημιουργία ενός μητρώου έξυπνων ρομπότ και η δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Αρχής για τα Ρομπότ και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Αντικείμενο της θα είναι η εποπτεία της λειτουργίας των διάφορων ρομποτικών εφαρμογών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράλληλα, θα προτείνει μέτρα κανονιστικού χαρακτήρα, ενώ θα εξετάζει τις καταγγελίες και τα παράπονα των χρηστών.